Tên dự án dự thi:
Ảnh hưởng của màu sắc vật liêu công trình và rêu xanh xen giữa các tòa nhà đến nhiệt bề mặt trong mô hình khu đô thị nhỏ: Thực nghiệm và đề xuất giải pháp giảm nhiệt
Lĩnh vực dự thi: Khoa học Trái đất
Tóm tắt kết quả:
- Mục tiêu: Tại các đô thị có mật độ xây dựng cao như Hải Phòng, bề mặt bê tông và mái tôn hấp thụ mạnh bức xạ mặt trời làm gia tăng hiệu ứng đảo nhiệt. Đề tài được thực hiện nhằm khảo sát ảnh hưởng của màu sắc vật liệu công trình và lớp phủ rêu xanh xen giữa các tòa nhà đến nhiệt độ bề mặt trong mô hình thu nhỏ, qua đó đề xuất giải pháp tăng cường mảng xanh giảm nhiệt cho đô thị.
- Phương pháp nghiên cứu: Đề tài sử dụng phương pháp thực nghiệm đối chứng hai yếu tố trên mô hình đô thị kích thước 50 x 50 cm. Mô hình chia thành bốn phân khu rời, mỗi khu đặt hai tòa nhà nhựa có hình khối giống hệt nhau để tạo ra bốn điều kiện: sáng màu không rêu, sáng màu có rêu, tối màu không rêu và tối màu có rêu. Nhiệt độ bề mặt được thu thập bằng nhiệt kế hồng ngoại DELIXI DLX-HC21530 ở khoảng cách 5 cm với hệ số phát xạ 0,95 và sai số danh định ±2°C.
- Quá trình thực hiện: Trước khi đo 30 phút, hai khu vực có rêu được tưới đều 100 ml nước. Vị trí bốn phân khu được hoán đổi qua từng ngày để loại trừ sai lệch do hướng nắng. Nhóm tiến hành đo đồng thời bốn khu vào bốn mốc giờ từ 11h đến 14h trong 5 ngày nắng tháng 10/2026. Số liệu tại điểm nền nằm giữa hai tòa nhà được lấy trung bình từ 3 lần đọc liên tiếp ở mỗi mốc giờ để tính hiệu số nhiệt độ giữa các điều kiện.
- Kết quả chính: Qua 5 ngày đo, nhiệt độ bề mặt trung bình của điều kiện sáng không rêu, sáng có rêu, tối không rêu và tối có rêu lần lượt đạt 39,7°C; 31,3°C; 40,6°C và 31,8°C. Sự hiện diện của lớp rêu ẩm giúp hạ nhiệt độ bề mặt trung bình 8,3°C trên nền sáng và 8,8°C trên nền tối so với nền đất trần. Mức giảm này duy trì nhất quán qua các ngày và vượt xa sai số thiết bị. Ngược lại, chênh lệch nhiệt độ giữa khu sơn tối và sơn sáng chỉ từ 0,5°C đến 0,9°C, độ tương tác giữa hai yếu tố là 0,5°C. Do các mức chênh này đều nhỏ hơn sai số ±2°C của nhiệt kế nên chưa đủ cơ sở khẳng định ảnh hưởng riêng của màu sơn hay tương tác giữa màu sắc và lớp rêu.
- Ý nghĩa/Kết luận: Kết quả thực nghiệm cho thấy lớp phủ thực vật ẩm có khả năng làm giảm nhiệt độ bề mặt rõ rệt trong điều kiện mô hình. Đây là cơ sở tham khảo để đề xuất tận dụng không gian trống giữa các tòa nhà, sân trường, khu dân cư nhằm bố trí cây xanh, thảm cỏ kết hợp dùng vật liệu sáng màu làm giải pháp bổ trợ. Trong thời gian tới, đề tài định hướng đo đạc thực địa tại Hải Phòng vào mùa hè, bổ sung đo nhiệt độ không khí và tính toán chi phí thực tế cho từng phương án.